മലയാള സിനിമയിലെ എക്കാലത്തേയും കരുത്തുറ്റ പൊലീസ് കഥാപാത്രമായ ബൽറാമിന് 40 വയസ്സ്. മെഗാസ്റ്റാർ മമ്മൂട്ടിയുടെ അഭിനയ ജീവിതത്തിലെ ഹിറ്റ് ചിത്രങ്ങളിലൊന്നായ ആവനാഴി പുറത്തിറങ്ങിയിട്ട് ഇന്നേക്ക് 40 വർഷം പൂർത്തിയാകുന്നു.
1986 സെപ്റ്റംബർ 12-നാണ് ചിത്രം പ്രദർശനത്തിനെത്തുന്നത്. ഐ. വി. ശശി സംവിധാനം ചെയ്ത ചിത്രത്തിന് തിരക്കഥയും സംഭാഷണവും ഒരുക്കിയത് ടി. ദാമോദരനാണ്. മമ്മൂട്ടി അവതരിപ്പിച്ച ഇൻസ്പെക്ടർ ബൽറാം എന്ന കഥാപാത്രം മലയാള സിനിമയിലെ ഏറ്റവും ജനപ്രിയമായ പോലീസ് കഥാപാത്രങ്ങളിലൊന്നായി മാറി.
ബൽറാം ഒരു കർക്കശക്കാരനായ പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ്. നിയമം നടപ്പാക്കുന്നതിൽ വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാത്ത അയാളുടെ ജീവിതത്തിലേക്ക് വ്യക്തിപരമായ സംഘർഷങ്ങളും പോലീസ് സംവിധാനത്തിലെ പ്രശ്നങ്ങളും രാഷ്ട്രീയ–സാമൂഹിക ഇടപെടലുകളും കടന്നുവരുന്നു. കുറ്റവാളികളും രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനവും അഴിമതിയും നിയമവ്യവസ്ഥയിലെ പോരായ്മകളും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷമാണ് ചിത്രത്തിന്റെ പ്രധാന പ്രമേയം. അന്നത്തെ കേരള സമൂഹത്തിൽ ചർച്ചയായിരുന്ന അഴിമതിയും അധികാരത്തിന്റെ ദുരുപയോഗവും രാഷ്ട്രീയ ഇടപെടലുകളും സിനിമ ശക്തമായി അവതരിപ്പിച്ചു.

ഗീത, സീമ, സുകുമാരൻ, ജനാർദ്ദനൻ, നളിനി, ക്യാപ്റ്റൻ രാജു തുടങ്ങിയവരും പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിച്ചു. ഗീതയുടെ സീത, സീമയുടെ രാധ, സുകുമാരന്റെ അഡ്വ. ജയചന്ദ്രൻ, ക്യാപ്റ്റൻ രാജുവിന്റെ സത്യരാജ് തുടങ്ങിയ കഥാപാത്രങ്ങൾ കഥയുടെ സംഘർഷം കൂടുതൽ ശക്തമാക്കുന്നു.
‘ആവനാഴി’യുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത മമ്മൂട്ടിയുടെ ബൽറാം തന്നെയാണ്. പരുക്കൻ ശരീരഭാഷയും കനത്ത ശബ്ദവും തീക്ഷ്ണമായ നോട്ടവും സംഭാഷണത്തിലെ ശക്തിയും ചേർന്ന ബൽറാം പിന്നീട് മമ്മൂട്ടിയുടെ താരപരിവേഷത്തിന്റെ തന്നെ ഭാഗമായി. ചിത്രം വലിയ വാണിജ്യവിജയം നേടുകയും പിന്നീട് തമിഴ്, തെലുങ്ക്, കന്നഡ, ഹിന്ദി ഭാഷകളിലേക്ക് റീമേക്ക് ചെയ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തു.
മമ്മൂട്ടിയുടെ ‘ബൽറാം’ പിന്നീട് ഒരു ഫ്രാഞ്ചൈസിയായി. ‘ആവനാഴി’യിലെ ഇൻസ്പെക്ടർ ബൽറാം എന്ന കഥാപാത്രത്തെ കേന്ദ്രീകരിച്ച് പിന്നീട് ‘ഇൻസ്പെക്ടർ ബൽറാം’ (1991) എന്ന സിനിമയും പുറത്തിറങ്ങി. അതും ഐ. വി. ശശി–ടി. ദാമോദരൻ–മമ്മൂട്ടി കൂട്ടുകെട്ടിന്റേതായിരുന്നു.
ടി. ദാമോദരന്റെ സംഭാഷണങ്ങളായിരുന്നു ചിത്രത്തിന്റെ വലിയ ആകർഷണം. പോലീസിന്റെ അധികാരവും രാഷ്ട്രീയ ഇടപെടലുകളും കുറ്റവാളികളോടുള്ള സമീപനവും തുറന്നുപറയുന്ന കട്ടിയുള്ള സംഭാഷണങ്ങൾ അക്കാലത്ത് വലിയ ജനപ്രീതി നേടി.
ഐ. വി. ശശി–ടി. ദാമോദരൻ കൂട്ടുകെട്ടിന്റെ സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ സിനിമകളുടെ നിരയിൽ ‘ആവനാഴി’ ഒരു നിർണായക ചിത്രമാണ്. ആക്ഷനും ത്രില്ലറും മാത്രമല്ല, അന്നത്തെ സമൂഹത്തിലെ അധികാരബന്ധങ്ങളെയും അഴിമതിയെയും ചോദ്യം ചെയ്ത സിനിമ എന്ന നിലയിലും അതിന് മലയാള സിനിമാചരിത്രത്തിൽ പ്രത്യേക സ്ഥാനമുണ്ട്. ഇൻസ്പെക്ടർ ബൽറാം എന്ന കഥാപാത്രത്തിലൂടെ മമ്മൂട്ടിയുടെ താരസാന്നിധ്യത്തെ മറ്റൊരു തലത്തിലേക്ക് ഉയർത്തിയ ചിത്രമെന്ന നിലയിലും ‘ആവനാഴി’ ഇന്നും ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു.
